Czy starosta może nakazać wycięcie mi mojej własności w okresie gdy tego nie chcę, nie potrzebuję?
Czy można nakazać wykonanie rębni w drzewostanie o dobrym stanie sanitarnym i nie powodującym zagrożenia gradacyjnego czy pożarowego?
Odpowiedź: NIE.
Dlaczego? A no to już poniżej:
Biorąc pod uwagę całość prowadzenia gospodarki w lasach prywatnych. Należy zwrócić uwagę na zapis między innymi ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach „Art. 8. Gospodarkę leśną prowadzi się według następujących zasad:
- powszechnej ochrony lasów;
- trwałości utrzymania lasów;
- ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów;
- powiększania zasobów leśnych.
Istotnym jest, że zgodnie z Art. 9.
- W celu zapewnienia powszechnej ochrony lasów właściciele lasów są obowiązani do kształtowania równowagi w ekosystemach leśnych, podnoszenia naturalnej odporności drzewostanów, a w szczególności do:
- 1) wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów;
- 2) zapobiegania, wykrywania i zwalczania nadmiernie pojawiających i rozprzestrzeniających się organizmów szkodliwych;
- 3) ochrony gleby i wód leśnych.
- W przypadku niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1, w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa zadania właścicieli lasów określa, w drodze decyzji, starosta.
- Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów.
Art. 10.
- W razie wystąpienia organizmów szkodliwych w stopniu zagrażającym trwałości lasów:
- 1) nadleśniczy, z zastrzeżeniem pkt 2, wykonuje zabiegi zwalczające i ochronne;
- 2) starosta, z urzędu lub na wniosek nadleśniczego, zarządza wykonanie zabiegów zwalczających i ochronnych w lasach zagrożonych, niestanowiących własności Skarbu Państwa, na koszt właściwych nadleśnictw.
- (uchylony)
- W razie konieczności wykonania zabiegów zwalczających i ochronnych na obszarze dwóch lub więcej nadleśnictw – wykonanie zabiegów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zarządza dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych.
Z kolei Art. 13. 1. Właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów
i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do:
- zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk;
- ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu;
- pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej;
- przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3;
- racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji przez:
- a) pozyskiwanie drewna w granicach nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu,
- b) pozyskiwanie surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu w sposób zapewniający możliwość ich biologicznego odtwarzania, a także ochronę runa leśnego.
(…)
Tu przechodzimy do Art. 24. Jeżeli właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13 albo nie wykonuje zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3, w szczególności w zakresie:
- ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych),
- przebudowy drzewostanu,
- pielęgnowania i ochrony lasu, w tym:
- a) usuwania drzew opanowanych przez organizmy szkodliwe, a także złomów i wywrotów,
- b) zabiegów pielęgnacyjnych roślinności leśnej (upraw leśnych) w wieku do 10 lat,
- c) zabiegów w zakresie ochrony przeciwpożarowej
- – starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji.
Wyraźnie więc widzimy, że Starosta zgodnie z art. 24 nakazuje wykonania obowiązków wynikających z art. 13 , oraz wymienionych szczególnie w tym artykule, w drodze decyzji. Jednak widzimy tu odniesienie do zabiegów związanych z zachowaniem trwałego pokrycia gruntu roślinnością leśną, bezpieczeństwa pożarowego, ochrony lasu, zabiegów pielęgnacyjnych w drzewostanach do 10 roku ich życia, pielęgnowania i ochrony drzewostanów. Nie znajdujemy tu jednak nakazu wycinki poza przebudową drzewostanu który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej. W UPUL opisane jako d-stan do przebudowy. Jednocześnie ustawodawca w Art. 13 w punkcie 5) dopuszcza i obliguje właściciela lasu, do: racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji przez:
- a) pozyskiwanie drewna w granicach nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu,
- b) pozyskiwanie surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu w sposób zapewniający możliwość ich biologicznego odtwarzania, a także ochronę runa leśnego.
Zapis ten nie jest jednak przymusem a dopuszczeniem do trwale zrównoważonej gospodarki leśnej. Zatem jeżeli drzewostan osiągnie minimalny wiek wyrębu określony Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. 2012 poz. 1302) właściciel ma prawo użytkować drzewostan rębnią. Nie jest to więc przymus a możliwość. Właściciel nie ma więc obowiązku wykonania planowej rębni mimo, że ma do tego możliwość. Ponadto w/w rozporządzenie nie wskazuje rodzaju rębni ani też nie mówi o procencie masy do pozyskania. kwestie te należą do założeń projektowych UPUL zatwierdzanego przez Starostę.
Oczywiście inaczej sprawy się mają w przypadku gdy drzewostan posiada duży procent uszkodzeń, jego stan sanitarny budzi zastrzeżenia czy stwarza zagrożenie pożarowe. Mówimy tu o drzewostanach prowadzonych w sposób prawidłowy i spełniający „standardy” pełnoprawnego drzewostanu w fazie terminalnej.
Nic nie przeszkadza, żeby zabieg rębny np. w sośnie nie został wykonany w wieku drzewostanu 80 lat i był przeniesiony nawet o 40 lat jeżeli w tym czasie nie nastąpi pogorszenie jego stanu sanitarnego.